Capoeira hareketleri ve terimleri nelerdir?

Capoeira hareketlerinin tamamı ginga adı verilen temel salınım adımından doğar. Hareketler üç gruba ayrılır: savunma ve kaçınma (esquiva, negativa), yer değiştirme ve akrobasi (au, role) ve saldırı (meia lua, armada, martelo). Oyun, roda adı verilen çemberde ve canlı müzik eşliğinde oynanır.

Capoeirada hareketler tek tek değil, akış hâlinde öğrenilir: her hareket bir sonrakinin hazırlığıdır. Aşağıdaki sözlük hareketleri işlevlerine göre gruplar.

Temel hareket: ginga

Ginga, ayakların ileri geri salınımıyla yapılan ve capoeiracının hiç durmamasını sağlayan temel adımdır. Amaç sürekli hareket hâlinde kalarak hem savunmayı kolaylaştırmak hem de her an bir hareketi başlatabilecek pozisyonda olmaktır.

Ginga oturmadan diğer hareketlere geçmek, capoeirada en sık yapılan başlangıç hatasıdır.

Savunma ve kaçınma hareketleri

HareketAçıklama
EsquivaGelen hareketten gövdeyi eğerek kaçınma
NegativaYere yakın, tek diz bükülü savunma ve geçiş pozisyonu
RoleYere yakın yuvarlanarak yer değiştirme
CocorinhaÇömelerek yapılan hızlı kaçınma
Queda de quatroDört noktaya destekli geri pozisyon

Saldırı hareketleri

HareketAçıklama
Meia lua de frenteÖnden yarım ay çizen dairesel tekme
ArmadaGövde dönüşüyle atılan yüksek dairesel tekme
MarteloYandan çekiç gibi inen düz tekme
BencaoÖne doğru itme biçiminde uygulanan tekme
QueixadaÇene hizasına yönelen dış-iç dairesel tekme
RasteiraRakibin destek ayağını süpürerek dengesini bozma

Akrobasi ve denge hareketleri

HareketAçıklama
AuYan takla; çember içinde yer değiştirmenin temel yolu
BananeiraEl üstü duruş
Queda de rinsGövdenin dirsek desteğiyle yere yakın taşındığı denge
MacacoElden destek alarak geriye atılan akrobatik hareket
Aú batidoHavada duraklamalı, tekmeyle birleşen yan takla

Roda ve müzik terimleri

TerimAnlamı
RodaOyunun oynandığı, katılımcıların oluşturduğu çember
BerimbauOyunu yöneten tek telli yaylı çalgı
PandeiroTef benzeri ritim çalgısı
AtabaqueUzun gövdeli davul
AgogôÇift çanlı ritim çalgısı
ToqueOyunun hızını ve karakterini belirleyen ritim
LadainhaRoda açılışında söylenen giriş şarkısı
MestreUsta; capoeira grubunun en üst eğitmeni

İlgili rehberler

Capoeira'nın Teknik Terimleri

Capoeira, Brezilya kökenli bir savaş sanatı ve dansın birleşimi olarak bilinir. Kendine özgü müzik, akrobatik hareketler ve filozofisiyle dünyada birçok kişinin ilgisini çekmiştir. Capoeira öğrenirken karşınıza çıkacak temel teknik terimlerini ve anlamlarını bu yazıda bulabilirsiniz.

Capoeira Hareketleri ve Anlamları

Capoeira dövüş sanatlarının geniş yelpazesi içinde özgün hareketler içerir. İşte en popüler bazı teknik terimler ve açıklamaları:

  • Ginga: Temel hareketlerinden biridir ve dövüş duruşundan ziyade bir ritim hareketidir. Saldırı ve savunmayı uyum içinde koordine eder.
  • Meia-lua de Frente: Ayın yarısını andıran dairesel bir tekme anlamına gelir.
  • Queixada: Rakibin yüzüne doğru atılan dönüş tekmesidir. Genellikle Ginga'dan yumuşak bir geçişle yapılır.
  • Armada: Gövde ile birlikte yapılan dönüş ve ardından gelen güçlü bir tekme.
  • Au: Capoeira'da yapılan akrobatik bir kartal atlayışı.
  • Macaco: Bir elin yere değdiği diğer elin havada olduğu bir ters takla.

Capoeira Ritüelleri ve Felsefesi

Capoeira tekniklerinin ardında yatan ruhsal ve felsefi boyutlar da bulunmaktadır. İşte bazı temel kavramlar:

  • Roda: Capoeira'nın icra edildiği dairesel alan. Dövüşler ve alıştırmalar genellikle burada yapılır.
  • Atabaque: Rodanın ritmini belirleyen, bir tür davul.
  • Berimbau: Capoeira'nın müziksel ritmini sağlayan geleneksel bir çalgıdır. Oyunun tempusunu ve stili belirler.
  • Capoeira Angola: Daha düşük tempolu ve geleneksel olan Capoeira stilidir.
  • Capoeira Regional: Daha hızlı, akrobatik ve modern bir Capoeira stilidir.

Capoeira'da Kullanılan Vücut Bölümleri

Capoeira'da vücudun kullanımı oldukça önemlidir ve her hareket özgün bir vücut bölgesine hitap eder. İşte en sık kullanılan vücut parçaları:

Vücut Bölgesi Fonksiyonu
Ayaklar Tekmelerde ve düşük duruşlarda denge sağlar.
Bacaklar Atış gücü ve hız sağlar.
Kollar Atışları bloke etme ve destek.
Karın Çekirdek gücünü ve esnekliği artırır.

Capoeira İçin Özel Jargon

Bir Capoeira uygulayıcısının bilmesi gereken teknik jargon ve terminoloji karmaşık olabilir. İşte karşılaşabileceğiniz bazı özel terimler:

  • Mestre: Bir Capoeira ustasına denir ve büyük saygı gösterilir.
  • Aluno: Öğrenci anlamına gelir ve bu terim genellikle yeni başlayanlar için kullanılır.
  • Graduação: Bir öğrencinin seviyesini belirten şerit veya kemer sistemidir.
  • Chamada: Meşgul bir rodanın içine girerken yapılan zorunlu davettir.

Capoeira, öğrenmesi ve ustalaşması zor, karmaşık bir yapıya sahiptir. Ancak, temel teknik terimlerine hakim olmak, bu savaş sanatının derinliklerine ilk adımınızı atmanız için bir başlangıç noktasıdır.