Skeleton nedir, nasıl yapılır?
Skeleton, sporcunun yüzüstü ve başı önde yatarak tek kişilik bir kızakla buzdan kanalda aşağı indiği kış olimpiyat sporudur. Sporcu kısa bir koşuyla start alır, kızağa atlar ve viraj boyunca 130 kilometre/saati aşan hızlara ulaşır. Sıralama, genellikle iki ya da dört inişin toplam süresine göre belirlenir; fark çoğu zaman saniyenin yüzde biriyle ölçülür.
Skeleton, kış sporları arasında yönlendirmenin en az mekanik olduğu daldır: kızakta fren ya da direksiyon yoktur. Sporcu yönü omuz ve diz baskısıyla, yani vücut ağırlığını milimetrik kaydırarak verir. Aşağıda sporun nasıl yapıldığını, kızak ve pist ölçülerini, luge ile bobsleigh’den farkını bulacaksınız; yazının devamında sporun unutulmaz isimleri ve başarıları yer alıyor.
Skeleton nasıl yapılır?
Bir skeleton inişi üç aşamadan oluşur: start koşusu, iniş ve bitiş. Toplam süre çoğu piste bir dakikanın altındadır, dolayısıyla starttaki her salise sonuca doğrudan yansır.
- Sporcu kızağı iki eliyle iterek 30-40 metrelik start bölgesinde hızlanır.
- Hız kazanınca kızağa yüzüstü, baş önde ve çene buza yakın olacak şekilde atlar.
- Yön, direksiyonla değil; omuz, diz ve ayak ucuyla kızağa aktarılan basınçla verilir.
- Virajlarda yer çekiminin birkaç katına ulaşan merkezkaç kuvvetine karşı baş ve boyun sabit tutulur.
- Bitiş çizgisi geçildikten sonra kızak, çıkış rampasında sürtünmeyle yavaşlatılır.
Skeleton, bobsleigh ve luge farkı
Üç spor da aynı buz kanalını kullanır, ancak pozisyon, araç ve sporcu sayısı birbirinden ayrılır. Bu üçünün karıştırılması en sık yapılan hatadır.
| Skeleton | Luge | Bobsleigh | |
|---|---|---|---|
| Pozisyon | Yüzüstü, baş önde | Sırtüstü, ayaklar önde | Oturur, kapalı kızak içinde |
| Sporcu sayısı | Tek kişi | Tek veya çift | İki veya dört kişi |
| Start | Koşarak itip kızağa atlama | Oturarak tutamaklardan çekiş | Kızağı iterek koşu |
| Fren | Yok | Yok | Var |
| Yönlendirme | Omuz ve diz baskısı | Bacak ve omuz baskısı | Halat/direksiyon mekanizması |
Skeleton kızağı ve ekipmanı
Skeleton kızağı çelik paten üzerine oturan, fiber gövdeli ve sade bir yapıdır. Yarışma kuralları hem kızağın hem de sporcuyla birlikte toplam ağırlığın üst sınırını belirler; bu nedenle hafif sporcular kızaklarını ağırlaştırarak sınıra yaklaşır.
Zorunlu ekipmanın merkezinde çene korumalı kask bulunur. Sporcunun yüzü buza birkaç santimetre mesafede ilerlediği için kask, sporun en kritik güvenlik parçasıdır. Aerodinamik yarış kıyafeti, dirsek koruyucular ve tabanında çivili start ayakkabıları tamamlayıcı ekipmanlardır.
Skeleton ne kadar hızlı ve güvenli?
Uluslararası pistlerde skeleton hızları genellikle 120-140 kilometre/saat aralığındadır. Sporcunun buza bu kadar yakın olması hız algısını daha da artırır.
Buna karşılık spor, kurallı bir çerçevede yapılır: sporcular önce pistin alt bölümünden kısa inişlerle başlar, kanalın tamamına ancak yetkinlik onayından sonra çıkar. Kask, pist bakımı ve start sertifikasyonu güvenliğin üç temel bileşenidir.
Skeleton’un olimpiyat geçmişi
Skeleton, kış olimpiyat programına ilk kez 1928 St. Moritz oyunlarında girdi ve 1948’de aynı şehirde yeniden yarışıldı. Bu iki oyun arasında programda yer almadı.
Spor, kalıcı olarak 2002 Salt Lake City oyunlarıyla programa döndü; bu kez hem erkekler hem kadınlar kategorisiyle. Günümüzde uluslararası yarışlar Uluslararası Bobsleigh ve Skeleton Federasyonu (IBSF) tarafından düzenlenir.
İlgili rehberler
Skeleton Sporunun Efsane İsimleri
Skeleton sporu, buz üzerinde kızakla yapılan ve kış sporları arasında önemli bir yere sahip olan bir disiplindir. Bu heyecan verici spor dalında ün yapmış birbirinden yetenekli sporcular bulunmaktadır. İşte skeleton sporunun tüm zamanlardaki en tanınmış ve başarılı sporcuları:
Martins Dukurs
Letonyalı yarışmacı Martins Dukurs, skeleton sporunda kendine bir efsane olarak isim yapmıştır. Kariyerinde sayısız kez dünya ve Avrupa şampiyonalarında madalya kazanmış olan Dukurs, ayrıca pek çok kez Kış Olimpiyatları'nda da boy göstermiştir. Sürekli olarak zirveye oynayan bir yarışmacı olarak, onun adı zirvedekiler arasında her zaman saygıyla anılır.
Lizzy Yarnold
Birleşik Krallık'tan Lizzy Yarnold, skeleton sahnesinde karizmatik bir figür olarak parlamıştır. İki kez Olimpiyat şampiyonu olan Yarnold, aynı zamanda Dünya Şampiyonalarında da madalyaların sahibi olmuş bir isimdir. Erkekler kadar hızlı ve teknik bir sürüş yeteneğiyle tanınan Yarnold, skeleton tarihinin en parlak yıldızlarından biri olarak kabul edilir.
Alexander Tretiakov
Rus sporcusu Alexander Tretiakov, özellikle hızlı kalkışları ve buz üzerindeki ustalığı ile tanınır. Olimpiyat madalyaları, Dünya Kupası zaferleri ve sayısız kez podyuma çıkışı ile Tretiakov, tüm zamanların en yetenekli erkek skeleton sporcularından biri olarak anılır.
Noelle Pikus-Pace
Amerikalı Noelle Pikus-Pace, skeleton dünyasında önemli bir yere sahiptir. Sporcu, hem Dünya Şampiyonasında madalya kazanmış hem de Olimpiyat oyunlarında podyuma çıkmıştır. Yetenek, azim ve sporcu ruhuyla dolu olan Pikus-Pace, kadın skeleton sporcular içinde ikonik bir isimdir.
Efsanelerin Başarıları ve Dereceleri
| İsim | Uyruk | Olimpiyat Madalyaları | Dünya Şampiyonaları Başarıları |
|---|---|---|---|
| Martins Dukurs | Letonya | 2 Gümüş | Çoklu Altın |
| Lizzy Yarnold | BK | 2 Altın | 1 Altın, 1 Gümüş |
| Alexander Tretiakov | Rusya | 1 Altın, 1 Bronz | Çoklu Madalyalar |
| Noelle Pikus-Pace | ABD | 1 Gümüş | 1 Altın, 1 Gümüş |
Skeleton nedir, nasıl yapılır?
Skeleton, buz pistinde tek kişilik bir kızakla, yüzüstü ve baş öne pozisyonda inilen kızak sporudur. Bobsleigh ve luge ile aynı pisti kullanır; farkı sporcunun pozisyonu ve kızağın yönlendirme biçimidir.
Yarış, sporcunun kızağı iterek koşmasıyla başlar. Bu ilk 50 metredeki hızlanma, toplam derecenin en belirleyici bölümüdür. Sporcu kızağa atladıktan sonra frene veya direksiyona sahip değildir; yön değişimi yalnızca omuz ve diz baskısıyla yapılır.
| Pozisyon | Yüzüstü, baş öne |
|---|---|
| Pist uzunluğu | Yaklaşık 1.200-1.500 m |
| Zirve hız | Saatte 120-140 km |
| Kızak ağırlığı | Erkeklerde en fazla 43 kg, kadınlarda 35 kg |
| Koruma | Kask, çene koruması, dirsek pedi |
Olimpik geçmişi
Skeleton, 1928 St. Moritz ve 1948 St. Moritz Kış Olimpiyatları'nda programda yer aldı; ardından uzun bir aradan sonra 2002 Salt Lake City'de kalıcı olarak geri döndü. Kadınlar yarışması da ilk kez 2002'de düzenlendi.
Yarışlar genellikle iki veya dört inişin toplam süresine göre sonuçlanır. Sıralamalar çoğu zaman saliseyle belirlendiği için start hızı, kızak hazırlığı ve pist okuma becerisi birlikte değerlendirilir.
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!